Yazılım Lisans Yönetimi Bülteni - Sayı 4

Yazılım lisans yönetimi konusunda öne çıkan konular ve güncel gelişmelerle ilgili bilgi paylaşmak amacıyla sizler için bir bülten hazırladık. Düzenli olarak yayınlanan bültenimizin dördüncü sayısında aşağıdaki konuları ele almaktayız:

  • Multiplexing Senaryolarının Ortaya Çıkardığı Beklenmedik Lisans Maliyetleri
  • Exchange Server ve Exchange CAL
  • IBM ve MS Lisans Değişiklikleri - Eylül 2016

 

Multiplexing Senaryolarının Ortaya Çıkardığı Beklenmedik Lisans Maliyetleri

Teknolojinin son derece hızlı geliştiği ve değiştiği günümüzde şirketlerin teknolojik ihtiyaç ve gereksinimleri giderek artmaktadır. Şirketler, iş süreç ve operasyonlarını gerçekleştirebilmek için onlarca farklı uygulama kullanabilmektedir. Bu farklı uygulamaların bir arada çalışabilmesi ve entegre olabilmesi, şirketin süreçlerini merkezi olarak ve otomatize bir şekilde yönetebilmesine olanak sağlamaktadır. Ancak uygulamalar arasındaki bu entegrasyonlar bazı durumlarda beklenmedik lisans maliyet risklerini de beraberinde getirebilmektedir.

Multiplexing senaryolarının lisanslamaya olan etkilerini daha iyi anlayabilmek için üç büyük vendor (Microsoft, IBM, SAP) üzerinden örnek lisans senaryolarını inceleyim.

Örnek 1: Microsoft

Soru

Kurum IK süreçleri için kendi geliştirdiği bir uygulamayı kullanmaktadır. Uygulama sunucusu veritabanı SQL Server Standard 2012, işletim sistemi Windows Server 2012 Standard’dır. IK Uygulamasını 50 kişi kullanmaktadır. Veritabanı ile uygulama entegrasyonu “IK” adında bir SQL Servis hesabı ile sağlanmaktadır. Bu senaryoda nasıl bir SQL CAL ve Windows Server CAL lisans ihtiyacı bulunmaktadır?

Cevap

SQL Server kullanıcısı tek olmasına rağmen bu “servis” kullanıcısı aracılığıyla 50 kişi veritabanından hizmet almaktadır. Bu nedenle CAL ihtiyacı 50 adet SQL Server 2012 User CAL olmalıdır. Yine uygulama sunucusunun Windows 2012 Standard işletim sisteminden hizmet alması nedeniyle 50 adet Windows Server 2012 User CAL ihtiyacı bulunmaktadır.

Örnek 2: IBM

Soru

30 şubeye sahip bir bankada IBM Mainframe kullanılmaktadır. Şubeler kendi süreçleri için geliştirilen in-house “şube” uygulamasından hizmet almaktadır. Mainframe ve in-house şube uygulaması veri iletişimini IBM DB2 Connect Server aracılığıyla yapmaktadır. IBM DB2 Connect ile in-house şube uygulaması 1 servis hesabı üzerinden konuşmaktadır, fakat “şube” uygulamasının toplamda 200 son kullanıcısı bulunmaktadır. Authorized User metriği ile satın alınan IBM DB2 Connect ürünün ne kadarlık bir lisans ihtiyacı vardır?

Cevap

IBM DB2 Connect uygulamasına bağlanmış 1 servis hesabı olmasına rağmen, “authorized user” lisans metriğinde doğrudan ve/veya dolaylı yoldan uygulamaya erişebilen/kullanabilen kullanıcıların lisanslanması gerekmektedir. Dolayısıyla bu senaryoda lisans ihtiyacı servis hesabı üzerinden “1” değil; tüm şube son kullanıcıları olan “200” adet Authorized User’dır.

Örnek 3: SAP

Soru

SAP ECC 6.0 sistemi bulunan bir kurumda 3rd Party bir CRM uygulaması kullanılmaktadır. SAP ECC 6.0 sisteminde 100 adet Professional User bulunmaktadır. CRM uygulamasını ise 30 adet SAP hesabı bulunmayan kullanıcı kullanmaktadır. CRM uygulaması ve SAP sistemi, SAP sisteminde bulunan CRM adındaki servis kullanıcısı aracılığıyla online entegrasyon yaparak çalışmaktadır. Bu senaryodaki lisans ihtiyacı ne olmalıdır?

Cevap

Sap sisteminde bulunan 100 SAP Professional lisansının yanı sıra 3rd Party CRM uygulaması içinde SAP lisans ihtiyacı bulunmaktadır. 30 adet SAP hesabı olmayan CRM kullanıcısı da SAP sistemi için de lisanslanmalıdır.

Yukarıdaki 3 farklı örnekte de gördüğümüz üzere lisanslama ihtiyacı belirlenirken uygulamalar arasında entegrasyonlar dikkatlice analiz edilmelidir. Lisans metriği nedir, hangi şartlar altında lisanslama ihtiyacı doğar, son kullanıcılar kimlerdir, gibi soruları her Multiplexing senaryosu özelinde incelenmelidir.

 

Exchange Server ve Exchange CAL Lisansları

Bu ayki bültenimizde Microsoft’un piyasada en çok karşılaşılan ürünlerden olan Exchange Server lisansı hakkında bilgi vermek istiyoruz. Exchange Server lisanslamasında karşımıza çıkacak olan CAL “Client Access License” ile ilgili tanımlamalara da yine yazımızda değiniyor olacağız.

Exchange Server ve Exchange CAL

Exchange Server Ürünü, Server + CAL modeli ile lisanslanmaktadır. Sunucu lisanslamasında, Exchange “Instance” larının (DAG, CAG ve EDGE) yüklü olduğu tüm sunucu sayısı dikkate alınmalıdır. Sunucu lisansı Exchange Server Standard veya Exchange Server Enterprise olarak satın alınılabilmektedir. Exchange CAL ihtiyacı ise Exchange Server’ı kullanan her kullanıcı veya cihaz sayısı üzerinden hesaplanır. Şirketler kendi ihtiyaçlarına göre Exchange User CAL veya Exchange Device CAL modellerini kullanabilir.

Standard ve Enterprise CAL Türleri

Exchange CAL lisansını özelliklerine göre Standard ve Enterprise CAL olarak ikiye ayırabilmek mümkündür. İki CAL türünün özelliklerini kısaca aşağıdaki şekilde ayırt etmek mümkündür.

  • Standart CAL ana özellikleri beraberinde getirmekle birlikte bir kullanıcıya veya bir cihaza atanabilmektedir. Aşağıdaki maddeler kapsadığı özelliklerden birkaçıdır.
    • E-posta, takvim, kişiler ve görevler
    • Web üzerinde Outlook (Internet Explorer, Firefox, Chrome, Safari ve Edge desteği)
    • Outlook ve Web üzerinde Outlook için uygulamalar
    • Site posta kutuları
    • Rol tabanlı erişim denetimi (RBAC) özellikleri

 

  • Standart CAL’dan extra olarak aşağıdaki özellikler Enterprise CAL ihtiyacı doğurmaktadır.
    • Günlük şifresi çözme
    • Birleşik mesajlaşma
    • Yerinde arşiv
    • Yerinde saklama
    • Veri Kaybı Önleme (DLP)
    • Bilgi koruması ve denetimi (IPC): Koruma kurallarını, Outlook koruma kurallarını aktarma, Bilgi Hakları Yönetimi (IRM) araması

Exchange Server Lisanslamasında Dikkat Edilecek Konular

Exchange Server lisanslamasında, kurumun organizasyonu, yapısı ve ihtiyacının göz önünde bulundurulması doğru alım yapılması açısından çok önemlidir. Doğru lisanslama için;

  • Sistem ve kullanım ihtiyaçları belirlenmeli hangi sunucu lisans türünün kuruma uygun olacağına karar verilmedir.
  • Standard CAL ve Enterprise CAL ihtiyacı belirlenirken kullanıcı profilleri (örn: mavi yaka, beyaz yaka) ve kullanıcı ihtiyaçları (örn: birleşik mesajlaşma) göz önünde bulundurulmalıdır.
  • Kullanıcı ve cihaz sayıları ve kullanım durumları belirlenerek CAL Model seçimi yapılmalıdır.

Sanallaştırma platformu üzerinde kullanılan Exchange Server ürününün Software Assurance hakkı olmaması durumunda lisanslamaya etkilerinin olabileceği unutulmamalıdır.

 

Microsoft Yazılım Lisanslarındaki Yenilikler

Microsoft yazılımlarının güncel lisans kurallarını Microsoft Product Terms dokümanından takip edebilirsiniz. Microsoft yazılım hizmeti sağlayan bir kurumsanız ilgili kuralları Microsoft Service Provide Use Rights dokümanından takip edebilirsiniz.

Eklenenler

Silinenler

Azure Active Directory Premium P2

Microsoft Dynamics AX Retail Scale Unit

Minecraft: Education Edition

Office 365 Education without PSTN Add-on

Güncel Microsoft Product Terms ve Microsoft Service Provide Use Rights dokümanlarını aşağıdaki linklerden indirebilirsiniz.

Microsoft Product Terms

http://www.microsoftvolumelicensing.com/DocumentSearch.aspx?Mode=3&DocumentTypeId=53

Microsoft Service Provide Use Rights

http://www.microsoftvolumelicensing.com/DocumentSearch.aspx?Mode=3&DocumentTypeId=2

 

IBM Yazılım Lisanlsarındaki Yenilikler

IBM yazılımlarının güncel lisans kurallarını IBM License Information dokümanlarından takip edebilirsiniz.

Eylül 2016’da IBM Lisans Dokümanlarında özellikle Cognos ürününe ait lisans dokümanlarındaki değişiklikler göze çarpmakla beraber, değişikliklerin tamamına tarih sıralamasına göre aşağıdaki link üzerinden ulaşabilirsiniz.

http://www-03.ibm.com/software/sla/sladb.nsf/bydate